Thiết kế PCCC nhà xưởng: 6 sai sót cần nhận diện từ giai đoạn đầu

Thiết kế PCCC nhà xưởng cần được tính toán dựa trên quy mô công trình, đặc thù sản xuất và mức độ nguy hiểm cháy của từng khu vực. Phương án thiết kế thiếu chính xác có thể ảnh hưởng đến khả năng phát hiện, xử lý sự cố, gây khó khăn cho quá trình thi công và làm tăng chi phí điều chỉnh.

Để hệ thống phòng cháy chữa cháy hoạt động hiệu quả, chủ đầu tư cần kiểm soát các yêu cầu kỹ thuật ngay từ bước khảo sát, lập hồ sơ đến phối hợp giữa những hạng mục liên quan. Dưới đây là các nguyên tắc quan trọng và 6 sai sót cần tránh khi triển khai thiết kế PCCC cho nhà xưởng.

4 nguyên tắc cần tuân thủ khi thiết kế PCCC nhà xưởng

1. Cập nhật đúng quy chuẩn và quy định pháp luật

Mỗi nhà xưởng có đặc điểm sử dụng, quy mô và nguy cơ cháy khác nhau. Vì vậy, đơn vị thiết kế cần xác định căn cứ pháp lý phù hợp với công trình, thay vì áp dụng nguyên mẫu hồ sơ của một dự án khác.

Các yêu cầu về an toàn cháy, giải pháp ngăn cháy, thoát nạn và đường tiếp cận chữa cháy cần được đối chiếu với QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023. Đồng thời, hồ sơ phải được rà soát theo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, cùng các văn bản hướng dẫn liên quan như Nghị định 105/2025/NĐ-CP, Nghị định 106/2025/NĐ-CP và Nghị định 347/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/09/2026.

Việc xác định đúng yêu cầu thẩm định thiết kế, kiểm tra và nghiệm thu giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hồ sơ, đồng thời hạn chế những điều chỉnh phát sinh trong quá trình thực hiện.

2. Đánh giá hiện trạng và nguy cơ cháy của từng khu vực

Trước khi lựa chọn thiết bị, đơn vị thiết kế cần nắm rõ mặt bằng nhà xưởng, chiều cao công trình, hệ thống điện, nguồn cấp nước và điều kiện giao thông bên ngoài. Các yếu tố như nguyên liệu sản xuất, hàng hóa lưu trữ, máy móc và quy trình vận hành cũng cần được xem xét để nhận diện nguy cơ cháy.

Kết quả khảo sát là cơ sở xác định vị trí lắp đặt thiết bị báo cháy, chữa cháy và những giải pháp bảo vệ cần thiết. Đối với nhà xưởng cải tạo hoặc mở rộng, việc đánh giá hệ thống hiện hữu còn giúp xác định hạng mục cần giữ lại, nâng cấp hoặc thay thế.

3. Phối hợp PCCC với kiến trúc và hệ thống cơ điện

Thiết kế PCCC nhà xưởng cần được triển khai đồng bộ với bản vẽ kiến trúc, kết cấu, điện và thông gió. Vị trí đầu báo, đầu phun sprinkler, đường ống và các thiết bị liên quan phải phù hợp với không gian lắp đặt, cách bố trí máy móc cũng như phương án lưu trữ hàng hóa.

Sự phối hợp từ đầu giúp hạn chế tình trạng đường ống vướng kết cấu, thiết bị bị che khuất hoặc không đủ không gian kiểm tra, bảo dưỡng. Đây cũng là cơ sở để quá trình thi công diễn ra thuận lợi hơn.

4. Bảo đảm điều kiện thoát nạn và chữa cháy từ bên ngoài

Phương án thiết kế cần tính toán số lượng, vị trí và kích thước lối thoát nạn theo quy định áp dụng cho công trình. Các tuyến di chuyển phải thuận tiện, dễ nhận biết và không bị cản trở bởi hàng hóa, thiết bị sản xuất.

Bên cạnh khu vực bên trong, chủ đầu tư cần quan tâm đến đường nội bộ, cổng ra vào và khoảng không phục vụ xe chữa cháy tiếp cận. Giải pháp phân chia khoang cháy, ngăn cháy lan và kiểm soát khói cũng cần được xem xét phù hợp với đặc điểm của nhà xưởng.

6 lỗi thường gặp trong thiết kế PCCC nhà xưởng

1. Lập phương án khi chưa khảo sát đầy đủ

Sử dụng bản vẽ kiến trúc làm căn cứ duy nhất có thể khiến phương án thiết kế không phản ánh đúng điều kiện thi công thực tế. Những khác biệt về cao độ, nguồn nước, vị trí máy móc hoặc mặt bằng lưu trữ đều có thể ảnh hưởng đến việc bố trí thiết bị và đường ống.

Cách khắc phục: Khảo sát trực tiếp trước khi chốt phương án, đối chiếu số liệu thực tế với hồ sơ kỹ thuật và cập nhật các thay đổi của công trình. Với nhà xưởng đang hoạt động, cần kiểm tra cả hệ thống PCCC hiện có để xác định phạm vi cải tạo phù hợp.

2. Thiết kế lối thoát nạn chưa đáp ứng nhu cầu sử dụng

Lối thoát hiểm cho nhà xưởng có thể trở nên bất tiện khi khoảng cách di chuyển quá dài, hướng thoát chưa hợp lý hoặc tuyến đường bị che khuất bởi máy móc, kệ hàng. Rủi ro còn tăng lên khi doanh nghiệp thay đổi dây chuyền sản xuất nhưng không rà soát lại phương án thoát nạn.

Cách khắc phục: Xác định vị trí và số lượng lối thoát dựa trên công năng, quy mô và số người sử dụng. Hồ sơ cần thể hiện rõ hướng di chuyển, cửa thoát và các chỉ dẫn cần thiết. Trong quá trình vận hành, doanh nghiệp phải duy trì lối đi thông thoáng, không sử dụng khu vực thoát nạn làm nơi tập kết hàng hóa.

3. Chọn giải pháp chữa cháy không phù hợp với vật liệu

Mỗi loại hàng hóa và hoạt động sản xuất có đặc tính cháy khác nhau. Nếu lựa chọn hệ thống hoặc chất chữa cháy không phù hợp, khả năng kiểm soát đám cháy có thể bị hạn chế, thậm chí phát sinh nguy hiểm đối với một số vật liệu đặc thù.

Cách khắc phục: Phân tích đặc điểm nguyên liệu, hàng hóa và nguy cơ cháy tại từng khu vực trước khi lựa chọn hệ thống. Với nơi lưu trữ hóa chất hoặc vật liệu có phản ứng đặc biệt, phương án chữa cháy cần được tính toán riêng theo yêu cầu kỹ thuật và quy định liên quan.

4. Tính toán nguồn nước và áp lực chữa cháy chưa chính xác

Việc bố trí đủ đầu phun, họng nước hoặc thiết bị chữa cháy trên bản vẽ chưa đồng nghĩa với khả năng vận hành hiệu quả. Nếu dung tích bể, lưu lượng cấp nước, áp lực đường ống hoặc công suất máy bơm không đáp ứng yêu cầu, hệ thống có thể không đạt hiệu quả như dự kiến khi xảy ra sự cố.

Cách khắc phục: Tính toán nhu cầu cấp nước theo phương án chữa cháy và điều kiện thiết kế của công trình. Đồng thời, kiểm tra sự tương thích giữa bể chứa, máy bơm, đường ống, van và nguồn điện cấp cho hệ thống để bảo đảm các bộ phận phối hợp ổn định.

5. Thiếu đồng bộ giữa các bản vẽ kỹ thuật

Khi bộ phận kiến trúc, kết cấu, cơ điện và PCCC triển khai riêng biệt, những xung đột về vị trí lắp đặt dễ xuất hiện. Đầu báo có thể đặt tại vị trí không phù hợp, đầu phun bị vật cản che chắn hoặc đường ống ảnh hưởng đến không gian bảo trì thiết bị.

Cách khắc phục: Tổ chức kiểm tra chéo các bản vẽ trước khi thi công, đặc biệt tại những khu vực có mật độ máy móc và hệ thống kỹ thuật cao. Với dự án có nhiều hạng mục phức tạp, chủ đầu tư có thể cân nhắc ứng dụng BIM để phát hiện xung đột và điều chỉnh phương án từ sớm.

6. Chưa chú trọng đường tiếp cận chữa cháy và giải pháp ngăn cháy lan

Một số phương án tập trung vào thiết bị bên trong nhà xưởng nhưng chưa đánh giá đầy đủ khả năng tiếp cận từ bên ngoài. Đường nội bộ không phù hợp, khu vực tập kết hàng hóa hoặc cách phân chia khoang cháy chưa hợp lý có thể gây trở ngại cho công tác ứng cứu và làm tăng nguy cơ cháy lan.

Cách khắc phục: Rà soát tổng mặt bằng, cổng ra vào, tuyến đường dành cho xe chữa cháy và các khu vực cần phân chia khoang cháy. Tùy đặc điểm công trình, thiết kế cần xác định phạm vi áp dụng của cửa, vách ngăn cháy, kết cấu bảo vệ chống cháy và giải pháp kiểm soát khói theo quy định hiện hành.

POSCOM - Tư vấn thiết kế PCCC nhà xưởng theo đặc thù công trình

Với hơn 13 năm hoạt động và hơn 1.000 dự án đã triển khai, POSCOM cung cấp dịch vụ tư vấn, thiết kế và thi công hệ thống PCCC cho nhà máy, nhà xưởng, kho hàng cùng nhiều loại công trình khác.

Thay vì áp dụng một phương án chung cho mọi dự án, POSCOM xem xét quy mô, công năng và điều kiện sản xuất thực tế để đề xuất giải pháp phù hợp. Quá trình triển khai bắt đầu bằng khảo sát hiện trạng, xác định nhu cầu kỹ thuật và xây dựng phương án làm cơ sở lập dự toán chi phí.

Cách tiếp cận này giúp chủ đầu tư có cái nhìn rõ hơn về các hạng mục cần thực hiện, hạn chế nguy cơ phát sinh do thiếu đồng bộ giữa bản vẽ và điều kiện thi công. Việc chuẩn bị hồ sơ theo yêu cầu áp dụng cũng góp phần hỗ trợ quá trình kiểm tra, nghiệm thu và đưa hệ thống vào vận hành.

Nếu doanh nghiệp đang xây dựng nhà xưởng mới, mở rộng dây chuyền hoặc cần nâng cấp hệ thống PCCC hiện hữu, hãy liên hệ POSCOM để đăng ký khảo sát thực tế, nhận tư vấn giải pháp và báo giá thi công PCCC theo nhu cầu của công trình.

POSCOM - CONNECTING DREAMS

Địa chỉ: Tầng 21, Tòa nhà Capital Tower, số 109 Trần Hưng Đạo, Phường Hoàn Kiếm, Hà Nội

Hotline: +84 90 436 24 68

Facebook: https://www.facebook.com/poscom.com